Jamboree On The Air – Jamboree On The Internet

Jamboree On The Air en Jamboree On The Internet (JOTA-JOTI) is een jaarlijks in het derde weekend van oktober terugkerend internationaal evenement voor scoutinggroepen. Wereldwijd doen er meer dan een miljoen scouts uit ruim 150 landen mee. In Nederland gaat het om zo’n 260 groepen met in totaal meer dan 20.000 jeugdleden.

Doel is onder meer het leggen van contacten tussen scouts uit verschillende landen en regio’s via de amateurradio en het internet. Tijdens JOTA-JOTI gebruiken scouts verschillende technieken om te communiceren en zijn zij bezig met nog andere techniekactiviteiten, zoals het solderen van elektronica en het bouwen van een JOTA-toren. Meer info op de internationale JOTA-JOTI website en de Nederlandse JOTA-JOTI website.

Moonbouncen met zelfgemaakte yagi-antennes

Moonbouncen is het maken van een radioverbinding via de maan, ook wel Earth-Moon-Earth-verbinding (EME) genoemd. Scoutinggroepen worden uitgedaagd om zelf lange yagi-antennes te bouwen, deze op de maan te richten en daarmee op 70 cm golflengte (432 MHz) een radiosignaal naar de maan te sturen. Omdat zij nog geen zendvergunning hebben doen zij dat met hulp van radiozendamateurs (vrijwilligers). Maar kunnen zij hun eigen door de maan gereflecteerde radiosignalen en die van andere scoutinggroepen ontvangen?

Dus stel je even voor: Met een normale zender en een zelf gebouwde antenne vanaf je eigen blokhut of tent een verbinding maken over een afstand van ongeveer 800.000 kilometer! 400.000 km heen en dezelfde afstand terug. Een record afstand die op aarde niet eens mogelijk is!

Wat is de rol van CAMRAS en de Dwingeloo Radiotelescoop bij JOTA-JOTI?

De door de maan gereflecteerde radiosignalen zijn extreem zwak. Met hun zelf gebouwde antenne kunnen de scouts die niet ontvangen. Een gevoelige radiotelescoop zoals de Dwingeloo Radiotelescoop (DT) kan die signalen wel goed ontvangen. Tijdens JOTA-JOTI richt CAMRAS de DT op de maan als deze ruim boven de horizon staat en geeft CAMRAS de door de DT ontvangen signaaltjes van de scouts via webSDR door op het internet (live streaming). Zo kunnen scoutinggroepen met hun eigen computer daarop afstemmen en meeluisteren en zichzelf of anderen terughoren met hulp van de antennewinst van de radiotelescoop op de Drentse heide en ook weer antwoord geven met hun eigen installatie. De gebruikte techniek is niet heel eenvoudig maar wel razend interessant.

CAMRAS WebSDR-stream

Klik op CAMRAS WebSDR om mee te luisteren. De webSDR opent in een nieuwe pagina of tabblad.

De uitdaging

Voor radioamateurs is EME een bekende techniek. Maar voor de scouts zal het een hele uitdaging zijn om met elkaar te communiceren via de maan:

  • Wanneer is de maan op en waar staat de maan dan?
  • Wat voor antenne (dB, aantal elementen) en zender (vermogen, veiligheid) hebben we nodig?
  • Hoe houden we de antenne op de maan gericht?
  • Voor spraak zal het signaal te zwak zijn. Zenden we met morse (seinsleutel) of tekst/toontjes (computer)?
  • Hoe ontvangen en decoderen we het webSDR signaal van CAMRAS?

Hoe dat allemaal precies in zijn werk gaat is in de handleidingen en presentaties op de downloadpagina van dit JOTA-JOTI-menu lezen.
En hoe het idee tot stand kwam en hoe de eerste experimenten verliepen is te lezen in dit blog De reus en de dwerg – ofwel DT en QRP.

Meedoen als scoutinggroep?

Is dit interessant voor jou als scout? Het maken van een verbinding over een grotere afstand is al een hele uitdaging. Op de HF-banden is het maximum ongeveer de andere kant van de wereld: zo’n slordige 20.000 km. Dit EME-experiment geeft de mogelijkheid om ongeveer 800.000 km te overbruggen op een frequentie en met een vermogen waarbij je normaal niet buiten Nederland komt. Voor iedereen een record! Heel spannend wordt dat als je dat voor elkaar krijgt met de zelf gebouwde lange maar simpele antenne: “Doet hij het echt?” en “Hoor ik mijn eigen signaaltje terugkomen over internet?” en “Hoor ik een ander die ik dan wellicht een antwoord kan geven … een echte verbinding over deze afstand … ?”

De bouw en het goed richten is iets wat je als scout natuurlijk overneemt van en uitvoert met hulp van de aanwezige radiozendamateurs. Voorgaande jaren hebben we gezien dat het met eenvoudige middelen niet vanzelf gaat maar wel goed mogelijk is om zo EME-verbindingen te leggen.

Wanneer jullie je enthousiast bent over dit EME-experiment en wil meedoen, neem dan contact op met de landelijke JOTA-JOTI-organisatie om je aan te melden. CAMRAS vindt het ook prettig om te weten of jouw scoutinggroep via de maan gaat communiceren. En ook voor andere groepen is dat leuk om te weten. Stuur ons daarover een berichtje via het contactformulier met naam, telefoonnummer en e-mailadres van contactpersoon en de locatie van de scoutinggroep.

Meedoen als radioamateur?

Veel CAMRAS-radioamateurs leveren al jaren lang technische ondersteuning tijdens het JOTA-JOTI-evenement. Meer info op de JOTA-JOTI-website of vraag een collega radioamateur.

De radiotelescoop bezoeken?

De radiotelescoop is tijdens JOTA-JOTI open voor van te voren aangemelde scoutinggroepen. Graag even aangeven door een berichtje via het contactformulier met daarin naam en telefoonnummer contactpersoon, locatie van de scoutinggroep, aantal scouts, datum en tijd dat u langs wilt komen. U bent welkom nadat wij u daarover een bevestiging hebben gestuurd.