Mogelijkheden van de CAMRAS-webSDR

Waarnemen meteoren

Tijdens onze speciale openingen en sterrenkijkavonden blijkt dat tientallen bezoekers interesse hebben in het waarnemen van meteoren. Daarom hebben CAMRAS-vrijwilligers Simon Bijlsma (PA7SB) en Frans de Jong (PE1RXJ) op de pagina astronomie meer informatie gezet voor wie het nog eens na wil lezen of meer wil weten. Het betreft vier artikelen:

  1. Antennebouw
  2. Meteoren waarnemen met radio
  3. Radiometeoren visualiseren
  4. Software Defined Radio-ontvanger

Wij schreven die eerder voor de website van de KNVWS Werkgroep Meteoren. De artikelen gaan over het waarnemen van meteor scatter met een zelfgebouwde antenne in combinatie met een RTL SDR dongle en geschikte software en het visualiseren en tellen van meteoren met het programma SpectrumLab.

Wie niet zo’n zelfbouwer is of het ontbreekt aan de benodigde tijd om zelf een meteor scatter ontvangststation te bouwen kan natuurlijk ook gebruik maken van onze online CAMRAS-webSDR ontvanger die speciaal is opgezet om real time meteor scatter te ontvangen met de eigen tablet, laptop, smartphone of computer.

Alweer tien jaar geleden heeft CAMRAS-vrijwilliger Pieter-Tjerk de Boer(PA3FWM) deze prachtige webSDR software ontworpen. Bij de Amateur Radioclub van de Universiteit Twente draait zijn eigen UT webSDR ontvanger voor het volledige korte golf spectrum van 0,1 tot 30 MHz.

De CAMRAS-webSDR voor de ontvangst van meteoor reflecties is opgezet na een geslaagd experiment in 2011 waarin we voor het eerst tijdens het maximum van de Perseïden meteorenzwerm live meteoorreflecties over het internet hebben gestreamd. Naar aanleiding daarvan heeft Simon Bijlsma de 2-meter en de 6-meter Yagi-antennes gebouwd die nu gebruikt worden voor de CAMRAS-webSDR. De bouwbeschrijving staat in artikel 1. Deze antennes zijn gekoppeld aan een tweetal RTL SDR dongles die vervolgens met behulp van de SDR-software de CAMRAS webSDR stream verzorgen.

Met de webSDR afstemmen op de frequentie van de Franse ruimte radar GRAVES geeft de mogelijkheid naast meteoor reflecties ook vliegtuigen en het ISS waar te nemen. Zelfs zijn er regelmatig echo’s van de GRAVES-radar die door de Maan worden gereflecteerd te zien! De afstand naar de Maan heen en terug is zo’n 800.000 km en de Maan is bovendien een zeer slechte reflector voor radiogolven waardoor het meeste van het signaal verloren gaat. Desondanks zijn de echo’s zo sterk dat ze duidelijk te zien zijn op de webSDR ontvanger. Zie bovenstaande afbeelding met daarin meteoren (haakvormig), vliegtuigen (lijnen in het midden), ISS (schuine stippellijn) en de maan (verticale stippellijn). Uitgebreide uitleg over hoe deze webSDR in te stellen vindt u op: live-meteoren-waarnemen

Waarnemen satellieten

Sinds kort is de webSDR uitgebreid met een ontvanger voor een Chinese maansatelliet. De Dwingeloo telescoop is een van de officiële ontvangst grondstations voor de Chinese maansatelliet DSLWP-B. Vanuit Duitsland worden de uplink commando signalen naar de satelliet verzonden. Deze satelliet zweeft in een elliptische baan om de maan, door deze baan kan de satelliet ook foto’s maken van de achterkant van de maan. Dit is vanaf de aarde niet mogelijk. Het nominale zendvermogen van deze satelliet is echter zeer beperkt en afhankelijk van de gebruikte mode slechts 1 a 2 Watt (30 – 33 dBm).

De 25m grote Dwingeloo telescoop wordt gebruikt om de maan foto’s en telemetrie signalen te ontvangen, de gebruikte frequenties in de 70cm band zijn 435.4 MHz en 436.4 MHz. De prachtige foto’s(zie boven) van de achterkant van de maan en de aarde kunt u vinden elders op deze website. Wereldwijd is er onder radioamateurs grote belangstelling voor de foto’s en telemetrie signalen van deze satelliet. In samenwerking met Pieter Tjerk de Boer heeft Simon Bijlsma daarom een derde RTL SDR dongle aangesloten en gekoppeld aan de 70cm antenne van de telescoop. Hiermee kunnen onze vele (internationale) bezoekers van de webSDR de satellietsignalen in realtime volgen en zelf de GMSK en FT4G signalen decoderen wanneer de telescoop de satelliet volgt.